J. Haydn - Stworzenie Świata

Thursday  17 May  2018  7:00 PM    Thursday  17 May  2018 8:00 PM
Save Saved
Last update 18/05/2018
  371

Koncert odbędzie się w ramach wydarzenia Gdański Festiwal Muzyczny - Korzenie 2018. Wstęp wolny!

Wykonawcy:
Joanna Freszel - sopran
Ryszard Minkiewicz - tenor
Wojtek Gierlach - bas
Polski Chór Kameralny
Orkiestra Sinfonia Varsovia
Jan Łukaszewski - dyrygent

Pomysł napisania oratorium „Stworzenie świata” zrodził się podczas drugiego pobytu Haydna w Londynie, gdzie kultywowano tradycje oratoryjne Haendla. Początkowo miało to być oratorium przeznaczone do wykonania w Londynie, tekst libretta napisał specjalnie dla Haydna poeta angielski Th. Lindley na podstawie I rozdz. Księgi Rodzaju ze Starego testamentu oraz „Raju Utraconego” (ks. 7 i 8) J. Miltona. Ostatecznie jednak libretto opracował dyrektor wiedeńskiej biblioteki dworskiej G. van Swieten, który przełożył tekst Lindleya na język niemiecki, dokonał skrótów i zmian, wprowadzając parafrazy tekstu biblijnego oraz psalmów (np. Psalm 19 w 13).
„Stworzenie świata” powstawało w latach 1796-98. Po raz pierwszy wykonano je w Wiedniu 29 i 30 kwietnia 1798 r. w pałacu ks. Schwarzenberga, po raz drugi – 7 i 8 maja tegoż roku, rok później w Londynie, a następnie w Paryżu. Premierze towarzyszyło ogromne zainteresowanie świata muzycznego, dyrygował sam Haydn, przy klawesynie zasiadł A. Salieri. Prawykonanie polskie odbyło się 6 lutego 1801 r.

Trzyczęściowa budowa oratorium wiąże się z tokiem dramaturgicznym libretta: cz. I i II odpowiadają sześciu dniom tworzenia wszechświata, cz. III stanowi pean na cześć Boga-Stworzyciela, głoszony w dzień siódmy, dzień świętowania. W konsekwencji inny charakter mają cz. I i II, w których dominuje narracja i opis, a inny cz. III – liryczna, hymniczna, aczkolwiek i w poprzednich częściach chóry śpiewają teksty pełne uwielbienia.
Oratorium „Stworzenie świata” jako całość dramatyczno – muzyczna jest arcydziełem sztuki oratoryjnej. Nosi ono wyraźne znamiona indywidualności twórczej Haydna, wyrażające się przede wszystkim w pełnym inwencji łączeniu chórów z ansamblami i solami wokalnymi, w oryginalnym typie melodyki, w traktowaniu orkiestry.

Oratorium to jest dziełem bezprecedensowym - Haydn wykorzystał w nim bowiem nie tylko własne doświadczenia kompozytorskie z zakresu symfonii, singspielu i muzyki religijnej, ale połączył zdobycze przeszłości z tendencjami współczesnymi i zapoczątkował nowe drogi rozwojowe. Z przeszłości przejął m.in. tak typowe dla oratorium monumentalne finały wokalno-instrumentalne, ilustracjonizm muzyczny (naśladowanie głosów ptaków, ilustracja burzy, ruch zwierząt) oraz malarstwo słowne (Wortmalerei – „stało się światło”). Ze współczesnością wiąże Haydna umiłowanie symetrii oraz rola orkiestry – już nie tylko ilustrującej i towarzyszącej głosom wokalnym, lecz współtworzącej nastrój kompozycji.

concerts
Nearby hotels and apartments
Centrum św. Jana w Gdańsku
Świętojańska 50, Gdansk, 80, Poland
Centrum św. Jana w Gdańsku
Świętojańska 50, Gdansk, 80, Poland